Skąd się wzięli orkowie – liczne oblicza długozębych

Ostatnio podczas seansu filmu „Warcraft początek” naszła mnie myśl, że już to gdzieś widziałem. Kilkukrotnie grałem w „world of warcraft”, na podstawie której to gry powstał wyżej wymieniony film. I przecież to nie tam wymyślono orków! Pierwszy był oczywiście Tolkien z „Władcą pierścieni”! Ale zaraz zaraz… Czy na pewno? Przekonajmy się skąd tak naprawdę pochodzą orkowie!

ilustracje pochodzą z pixabay.com

Mistrz Tolkien lubił wykopki. Grzebał on w śmietniku pradawnej popkultury zwanym folklorem oraz mitami. Wiele z postaci i stworzeń zamieszkujących Śródziemie – miejsce akcji „Władcy pierścieni” – pochodziło właśnie z tamtych źródeł.

W staroangielskim „orc” stanowiło odpowiednik francuskiego słowa „ogre”, którym to Anglosasi nazywali Normanów i oznaczało bestię, dzikusa, ducha lasu.

Samo słowo z łaciny oznacza istotę zamieszkującą podziemia albo demona.

W mitologii rzymskiej istniał odpowiednik greckiego hadesu, którego strzegł niejaki Orcus.

W książce „Hobbit: czyli tam i z powrotem” pojawiają się gobliny, ale nie ma mowy o orkach, których nie było również w pierwszej, roboczej wersji „Władcy pierścieni”. Dopiero po pewnym czasie J.R.R Tolkien przemianował gobliny i hobgobliny (te większe i silniejsze) na orków oraz Uruk-Hai, waleczne plemię mogące maszerować również za dnia. To ciekawe, ale cecha wrażliwości na słońce jest, jak się utarło, czymś typowym dla wampirów.

Według Tolkiena, te sponiewierane i skarłowaciałe moralnie elfy, mogły dopuszczać się jedynie występków. Później ich zła sława nieco się zatarła.

Teoretycznie używanie tej kreatury przez innych twórców powinno być uznane za plagiat i ścigane, słowo ork jednak istniało w literaturze już wcześniej.

Spadkobiercy Tolkiena ukracają na przykład próby zawłaszczenia sobie „hobbitów” jako, że zostali oni stworzeni od postaw na potrzeby trylogii „Władcy Pierścieni”.

Wizerunek orka zyskał zupełnie nowy wydźwięk nieco później, gdy zerwano ze schematem krwiożerczej i mało inteligentnej pokraki. W „Warcraft początek” występują postacie wyraźnie symapatyzujące z ludźmi albo przynajmniej potrzebujące ich pomocy, a w grach komputerowych Morrowind czy Skyrim stanowią oni grywalną, równą innym humanoidom, rasę.

W trylogii gier komputerowych „Gothic” orkowie pojawiają się jako w wysokim stopniu ucywilizowana rasa, mająca religię i przekonania polityczne, a także używająca języka. W trzeciej części gry ostatecznie obejmują władzę nad krainą ludzi – wygrywając wojnę.

W nieoficjalnej kontynuacji „Władcy pierścieni” orkowie są przedstawieni na przykład jako ofiary elfickiej propagandy.

Sam Tolkien twierdził, metaforycznie oczywiście, że z ruin przeszłości lubi tworzyć coś nowego, zamiast kamień po kamieniu odtwarzać stare budowle. Okazał się geniuszem popkultury, który wprowadził wiele postaci do społecznej świadomości, w tym takie, które przeniknęły poza karty dzieła matczynego i rozpierzchły się po jaskiniach innych twórców.

Opublikowane przez skowronpisze

piszę, fotografuję, czytam i kocham

14 myśli w temacie “Skąd się wzięli orkowie – liczne oblicza długozębych

  1. Teraz nie gram. Nie mam czasu na granie. Tylko czasami wracam do Heros’ów i z dziećmi jakąś mapę przejdziemy, a tak.. wolę inne zajęcia. Blogi też, ale bardziej czytać niż pisać. Ograniczam wirtual i to co „zdalne” jak się da.

    Polubione przez 1 osoba

      1. Jak malutka to lepiej pograć w „jeże”, memory albo inne fajne planszówki. Choć na kompa tez jest wiele fajnych edu gier.. ale.. wg mnie trzeba dozować z rozsądkiem. Idzie „inny świat” i nie zmienimy tego, dzieci muszą znać nowe technologie by nadążyć i nie zostać w tyle rówieśników.
        Kto wie? Noże kiedyś czł. będzie jak ta marszyna. Już teraz jest jak trybik w systemie (gdzieś był wiersz..jak znajdę wkleję lub dam link)

        A wirtual..dla mnie kiedyś też był odskocznią, ale wciągnął na tyle bardzo, że trzeba było nałóg ograniczyć (została strona, czasem poczta, ale mało), bo odstawić się nie da. Trochę szkoda i tęskni mi się, bo lubiłam rozmawiać z ludźmi i czerpałam dużo inspiracji. Teraz piszę niewiele.

        Polubione przez 1 osoba

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

%d blogerów lubi to: